आजको बिचार

सिंगापुरका प्रधानमन्त्री लि क्वान यु को झल्को दिने प्रम बालेन शाहको कदम

By ERIPS April 09, 2026

डा. आर सी लामिछाने सन् १९८६, डिसेम्बर, सिंगापुरका प्रधानमन्त्रि ली क्वान यू को कार्यकक्षमा एउटा पत्र पुग्यो । पत्र लेख्ने व्यक्ति अरू कोही नभई वहाँकै क्याविनेटका राष्ट्रिय विकास मन्त्री ते चेआङ वान स्वयं थिए। तर यो कथा बुझ्नुअघि सिंगापुरको पृष्ठभूमि बुझ्न जरुरी छ। त्यो समय सिंगापुर भर्खरै विकासको मार्गमा तीव्र गतिमा अघि बढ्दै थियो । सार्वजनिक आवास, उद्योग र पूर्वाधार निर्माणमा तीव्रता आएको थियो। यसै अभियानका प्रमुख पात्रमध्ये एक थिए ते चेआङ वान, जसले हाउजिंग डेभलपमेन्ट वोर्ड मार्फत हजारौं नागरिकलाई आवास उपलब्ध गराउन ठूलो भूमिका खेलेका थिए। उनको सफलता जति ठूलो थियो, जिम्मेवारी पनि त्यति नै भारी थियो। हाउजिंग डेभलपमेन्ट वोडमा भ्रष्टचार भएको हल्ला चल्न थाल्यो । जब भ्रष्टाचार अनुसन्धान ब्यूरोले उनीमाथि निजी कम्पनीहरूलाई सरकारी जग्गा उपलब्ध गराउने क्रममा घुस लिएको आरोपमा छानबिन सुरु गर्‍यो, त्यो केवल एउटा व्यक्तिको गल्ती मात्र थिएन, त्यो त सिंगापुरको निर्माणाधीन नैतिक प्रणालीमाथिको गम्भीर चुनौती थियो। छानबिनको क्रममा, ते चेआङ वान ले ली क्वान यू सँग भेटेका थिए। ...

सैलुनदेखि सिंहदरबारसम्म : रुबीको यात्राले ध्वस्त पार्यों पुरानो मानसिकता

By ERIPS April 10, 2026

डा. आर सी लामिछाने एउटा सुनौलो ईतिहासको शुरुवातः नेपालको संसदीय इतिहासमा एउटा नयाँ अध्याय थपिएको देखेर शायद विपि कोईराला, पुष्पलाल श्रेष्ठ र मदन भण्डारीको आत्मले शान्ति पाएको होला । एक साधारण, पिछडिएको, मधेशी हजाम समुदायकी छोरी, जसका बुबाले इँटाभट्टा, पुख्र्यौली पेसा सैलुन चलाएर र बैदेशीक रोजगारीमा गएर कमाएको पैसाले परिवार पाल्नुभयो, आज त्यही छोरी संवैधानिक परिषद्को सदस्य र प्रतिनिधि सभाको गरिमामय उपसभामुख बन्न सफल हुनु भएकोछ । यो कुनै जादू नभई काँचको छत (Glass Ceiling) भत्किएको ऐतिहासिक घटना हो। नेपालको सामाजिक विविधतामा ब्राह्मण, क्षेत्री, नेवार, मधेशी, थारू, दलित, पहाडी, हिमाली, किराँत सबैको आफ्नै पहिचान छ। तर यो विविधता नेतृत्वको तहमा प्रतिबिम्बित हुन सकेको थिएन तर आज त्यो परम्परा भत्कीएको छ र एकजना दलित समुदायकी छोरी सर्वोच्च नेतृत्व मध्येको पदमा निर्वाचित हुनु भएकोछ । वहाँको निर्वाचनसँगै गणतन्त्र थप मजवुत बनेको छ भने राजनीतिले विश्वास आर्जन गर्ने आधार बनेको छ । नेपाली सन्दर्भमा के हो काँचको छतः काँचको छत भनेको समाजमा देखिने तर अदृश्य रहने...

सभापति रविलाई नमागेको सुझावः दादागिरीले पतन ल्याउँछ, विनम्रताले र लोकप्रियता बढाउँदछ

By ERIPS April 25, 2026

डा. आर सी लामिछाने नेपालको राजनीतिक इतिहासले बारम्बार एउटा गहिरो सत्य प्रमाणित के गरेको छ भने पार्टीहरू घोषणापत्रले जन्मिन्छन्, तर नेतृत्व शैलीले टिक्छन् वा समाप्त हुन्छन्। लामो इतिहास बोकेका धेरै राजनीतिक दलहरू आज जनविश्वास गुमाएर राजनीतिक कोमामा पुगेका छन्। कारण केवल वैचारिक कमजोरी होइन; मुख्य कारणहरु नै नेतृत्वको अहंकार, असंवेदनशीलता, नकारात्मकता र जनभावनालाई नबुझ्ने प्रवृत्ति हो। अहिलेका जनता नेता सरह नै वा त्यो भन्दा वढी सुसुचित, सभ्य र सक्षम छन । जनता अब केवल भाषण, नारा र आरोप–प्रत्यारोपले प्रभावित हुँदैनन्। उनीहरूले सम्मान, परिणाम, सुशासन र मानवीय व्यवहार खोजिरहेका छन्। यही सन्दर्भमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) सहित सबै राजनीतिक दलहरूले प्रशंसनीय नेतृत्वको अभ्यास गर्न अत्यन्त आवश्यक भएको छ।नेतृत्व भनेको पद होइन, प्रभाव हो। पदले अधिकार दिन्छ तर प्रभावले इतिहास बनाउँदछ। सांसद, मन्त्री, सभापति वा प्रधानमन्त्री हुनु ठूलो कुरा होइन; ठूलो कुरा त त्यो पदबाट समाजमा कस्तो ऊर्जा, कस्तो आशा र कस्तो भरोसा सिर्जना भयो भन्ने हो। यदि नेतृत्वले डर, विभाजन, घृणा र प्रतिशोध मा...

Search This Blog

Erips Nepali