नेतृत्वको नयाँ अध्याय सुरु : डा. रामचन्द्र लामिछानेको बहुप्रतीक्षित पुस्तक "प्रशंसनीय नेतृत्व" प्रकाशित

 

नेपालमा नेतृत्व विकास, संस्थागत रूपान्तरण र सकारात्मक सोचको क्षेत्रमा नयाँ आयाम थप्ने अपेक्षा गरिएको डा. रामचन्द्र लामिछानेद्वारा लिखित पुस्तक "प्रशंसनीय नेतृत्व"  प्रकाशित भएको छ। लामो अध्ययन, अनुसन्धान, अन्तर्राष्ट्रिय अनुभव तथा तीन दशकभन्दा बढीको नेतृत्व विकास यात्राको सार समेटिएको यो पुस्तक नेपाली भाषामा प्रकाशित नेतृत्वसम्बन्धी एक महत्वपूर्ण कृतिका रूपमा हेरिएको छ।

आजको विश्वमा नेतृत्व भनेकाे केवल पद, अधिकार वा व्यवस्थापनको विषय मात्र होइन; याे त विश्वास निर्माण, साझा उद्देश्य, सकारात्मक संस्कृति र दिगो परिवर्तन सिर्जना गर्ने कला हो। यही वास्तविकतालाई केन्द्रमा राखेर लेखिएको "प्रशंसनीय नेतृत्व" पुस्तकले नेतृत्वलाई नयाँ दृष्टिकोणबाट व्याख्या गर्दछ। यसले समस्याको विश्लेषणभन्दा सम्भावनाको खोजी, कमजोरीभन्दा शक्तिको पहिचान, र दोषारोपणभन्दा समाधान तथा भविष्य निर्माणमा केन्द्रित नेतृत्व दर्शन प्रस्तुत गर्दछ। पुस्तकको मूल आधार विश्वव्यापी रूपमा मान्यता प्राप्त Appreciative Inquiry र Appreciative Leadership को सिद्धान्त हो, जसलाई नेपाली सामाजिक, संस्थागत तथा सांस्कृतिक परिवेशसँग जोडेर सरल, व्यावहारिक र प्रेरणादायी शैलीमा प्रस्तुत गरिएको छ।

किन  सम्भावना बाेकेका प्रत्येक नेता र नेतृत्वकर्ताले यो पुस्तक पढ्नुपर्छ?

नेपाल तीव्र परिवर्तनको चरणमा छ। सहकारी, बैंक तथा वित्तीय संस्था, सरकारी निकाय, शैक्षिक संस्था, निजी क्षेत्र, सामाजिक संस्था र स्थानीय सरकार सबै क्षेत्रमा विश्वास, सुशासन, नवप्रवर्तन र परिणाममुखी नेतृत्व को आवश्यकता पहिलेभन्दा बढी महसुस भइरहेको छ। यस्तो अवस्थामा नेतृत्वका लागि केवल व्यवस्थापनका परम्परागत सिद्धान्तहरू मात्र पर्याप्त हुँदैनन् । अहिलेकाे अवस्थामा नेतृत्वले मानिसभित्रको सम्भावना देख्न, टोलीलाई प्रेरित गर्न, साझा सपना निर्माण गर्न र सकारात्मक परिवर्तनको वातावरण सिर्जना गर्न सक्नुपर्दछ। यही क्षमता विकासका लागि "प्रशंसनीय नेतृत्व" एक प्रभावकारी मार्गदर्शक पुस्तक हो।

यो पुस्तक विद्यार्थीदेखि अनुभवी व्यवस्थापकसम्म, नयाँ उद्यमीदेखि नीति निर्मातासम्म, सहकारी अभियन्तादेखि सामाजिक नेतृत्वसम्म सबैका लागि समान रूपमा उपयोगी छ। पुस्तकले केवल सिद्धान्त मात्र प्रस्तुत गरकाे छैन यसले त व्यक्तिगत जीवन, टोली निर्माण, संगठन विकास, संस्थागत संस्कृति, जनविश्वास पुनर्निर्माण, सकारात्मक व्यवसाय (Positive Business), सुशासन र दीर्घकालीन सफलताका व्यावहारिक उपायहरू पनि प्रस्तुत गर्दछ। त्यसैले यो पुस्तक पढ्ने पाठकले नेतृत्वलाई पदको रूपमा नभइ, प्रभाव, जिम्मेवारी र परिवर्तन सिर्जना गर्ने अवसर का रूपमा बुझ्न सक्नेछन्।

 

लेखकको अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवको सार

पुस्तकका लेखक डा. रामचन्द्र लामिछाने अमेरिकाको Case Western Reserve University (CWRU) बाट Appreciative Inquiry मा प्रमाणित प्रशिक्षक हुनुहुन्छ। वहाँले नेपाल तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा सरकारी निकाय, विश्वविद्यालय, बैंक तथा वित्तीय संस्था, सहकारी, निजी क्षेत्र, विकास साझेदार संस्था तथा सामाजिक संगठनहरूसँग नेतृत्व विकास, संस्थागत रूपान्तरण र सकारात्मक परिवर्तनका क्षेत्रमा लामो समयदेखि कार्य गर्दै आउनुभएको छ। यस पुस्तकमा समेटिएका अवधारणाहरू केवल सैद्धान्तिक मात्र नभइ वहाका वर्षौंको अनुसन्धान, अभ्यास, प्रशिक्षण र वास्तविक अनुभवबाट परिष्कृत भएका विचारहरू हुन्।

नेतृत्वको नयाँ सोचतर्फको आमन्त्रण

"प्रशंसनीय नेतृत्व" केवल अर्को नेतृत्वसम्बन्धी पुस्तक होइन। यो नेतृत्वलाई हेर्ने नयाँ दृष्टिकोण हो। समस्याभन्दा सम्भावना, निराशाभन्दा आशा, प्रतिस्पर्धाभन्दा सहकार्य, र आदेशभन्दा प्रेरणालाई प्राथमिकता दिने नेतृत्व दर्शनलाई यस पुस्तकले सशक्त रूपमा प्रस्तुत गरेकाेछ ।

आज नेपाललाई केवल व्यवस्थापक मात्र नभइ विश्वास निर्माण गर्ने नेता, मानिसलाई जोड्ने नेता, सकारात्मक संस्कृति निर्माण गर्ने नेता र भविष्य सिर्जना गर्ने नेतृत्व आवश्यक छ। यही यात्राको एक प्रेरणादायी मार्गदर्शकका रूपमा "प्रशंसनीय नेतृत्व" पुस्तकले नेतृत्व विकासको क्षेत्रमा नयाँ बहस, नयाँ सोच र नयाँ अभ्यासको सुरुवात गर्ने विश्वास गरिएको छ।

अन्तमा

यदि तपाईं आफ्नो जीवन, आफ्नो संस्था, आफ्नो टोली वा आफ्नो समुदायमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन चाहनुहुन्छ भने "प्रशंसनीय नेतृत्व" केवल पढ्ने पुस्तक मात्र नभइ जीवन र नेतृत्वमा अभ्यास गर्ने मार्गदर्शक हो। सम्भावनाको खोजी, सकारात्मक संस्कृतिको निर्माण र दिगो सफलताको यात्रामा यो पुस्तक प्रत्येक वर्तमान तथा भावी नेतृत्वकर्ताको अनिवार्य साथी बन्न सक्छ।